Гашура көне: Исламда һәм татар традицияләрендә изге Мөхәррам аеның унынчы көне

Гашура көненең тарихи һәм дини әһәмияте
Гашура сүзе гарәпчәдән тәрҗемә иткәндә «ун» дигәнне аңлата. Бу көн Ислам дөньясында гына түгел, башка Ибраһими диннәрдә дә зур урын алып тора. Тарихтан билгеле булганча, нәкъ менә Гашура көнендә Аллаһы Тәгалә күп пәйгамбәрләргә ярдәм иткән, аларны төрле бәла-каза һәм дошманнардан коткарган:

Муса (г.с.) пәйгамбәр Фиргавен гаскәреннән котылып, Кызыл диңгезне кичкән.
Нух (г.с.) пәйгамбәрнең көймәсе Бөек туфаннан соң Җүди тауына килеп туктаган.
Ибраһим (г.с.) пәйгамбәр Нәмруд утыннан исән-имин чыккан.
Йосыф (г.с.) пәйгамбәр төрмәдән азат ителгән.
Гайсә (г.с.) пәйгамбәр дошманнарыннан котылып, күккә күтәрелгән.
Давыт (г.с.) пәйгамбәрнең гөнаһы гафу ителгән.

Шуңа күрә бу көнне шөкер кылу, Аллаһыга якынаю өчен иң уңайлы вакыт санала.

Гашура көнендә ураза тотуның фазыйләте
Пәйгамбәребез Мөхәммәд (с.г.в.) Гашура көнендә ураза тотуны бик хуплаган һәм үзе дә тоткан. Мөхәммәд пәйгамбәр Мәдинәгә күчеп килгәч, яһүдләрнең бу көндә ураза тотканын күрә һәм без Муса пәйгамбәргә аларга караганда якынрак, дип әйтеп, мөселманнарга да ураза тотарга куша.

Мөхәммәд (с.г.в.) хәдисендә әйтелгәнчә: 
«Гашура көнендә тотылган ураза Аллаһы Тәгалә тарафыннан үткән елдагы гөнаһларның гафу ителүенә сәбәпче булыр». (Мөслим хәдисе)

Ураза тоту мөмкинлеге булмаса да, бу көндә изге гамәлләр кылу, Коръән уку, дога кылу, хәер-сәдака тарату һәм туганнарны, күршеләрне сөендерү бик хуплана.

Гашура көнендә нәрсәләр эшләргә кирәк?
Гашура бәйрәмен дөрес һәм файдалы үткәрү өчен галимнәр түбәндәгеләрне үтәргә киңәш итә:
1. Ураза тоту (9нчы, 10нчы һәм 11нче көннәрдә тоту иң фазыйләтле санала).
2. Гаиләгә киң ризык әзерләү һәм күршеләрне сыйлау.
3. Хәер-сәдака бирү һәм мохтаҗларга ярдәм итү.
4. Гаилә һәм туганнар белән аралашу, үпкә-наларны оныту.
5. Күбрәк дога кылу һәм Аллаһы Тәгаләдән гөнаһларның гафу ителүен сорау.

Гашура көне – безгә Аллаһы Тәгаләнең рәхмәтен, ярдәмен истә тотарга, бер-беребезгә игелек кылырга һәм рухи яктан чистарынырга мөмкинлек биргән изге бәйрәм. Гашура мөбарәк булсын!

Фото: нейрочелтәр